Author: Agnieszka
Last saved by: Konrad Wojtasik
Company: Hewlett-Packard

KONKURS NA OPRACOWANIE scenariusza kreatywnego programu edukacyjno-kulturalnego 
WRAZ Z koncepcjĄ URBANISTYCZNO-ARCHITEKTONICZNĄPARKU EDUKACYJNEGO „AKADEMIA BAJKI” W PACANOWIE

ZAŁĄCZNIK_B.1.

Europejskie Centrum Bajki
Europejskie Centrum Bajki - wielofunkcyjny obiekt przeznaczony na cele kulturalno-edukacyjne. Budynek o powierzchni ok. 1750 m^2 mieści w sobie: Bibliotekę Literatury Dziecięcej i Młodzieżowej wraz z czytelnią i księgarnią, salę kinową na 50 miejsc, salę teatralną na 150 miejsc, dwie sale warsztatowe, które mogą być połączone w jedną dużą salę warsztatowo-wystawienniczą, część ekspozycyjną oraz administracyjną. Przestrzeń ekspozycyjna to blisko 800 m^2 zaaranżowanych na potrzeby multimedialnej i interaktywnej ekspozycji „Bajkowy świat”, która w atrakcyjny, nie tylko dla najmłodszego widza, sposób przedstawia kanon bajek europejskich. Poznawaniu dorobku kulturowego Europy towarzyszy zabawa, dzięki czemu wiedza zdobywana w Centrum będzie lepiej przyswojona i pozostanie w pamięci na dłużej wyzwalając jednocześnie chęć częstszego i już w domowym zaciszu obcowania z książką. Wokół budynku znajduje się kompleks tematycznych ogrodów,
w których można podziwiać różnorodność świata roślinnego poprzez znajdowanie podobieństw roślin z różnych grup. I tak, przed wejściem do budynku, jest ogród traw,
w którym zgromadzono aż jedenaście gatunków traw wieloletnich, różniących się siłą wzrostu, pokrojem, barwą, terminem kwitnienia. W części rekreacyjnej są trzy barwne ogrody – żółty, purpurowy oraz biały. W ogrodach tych zgromadzono rośliny z różnych grup, jednak posiadających wspólną cechę, czyli podobną barwę, liści, kwiatów, owoców
czy w niektórych przypadkach pędów. Ponadto w każdym z nich znajdują się zakątki tematyczne ukazujące takie cechy roślin jak zapach, smak czy faktura. I tak powstało wnętrze zapachu, w którym są rośliny o ciekawym zapachu (buddleja, róża), zakątek smaku, w którym są rośliny jadalne (borówka wysoka, truskawka, morwa czarna, pigwowiec) oraz zakątek dotyku, w którym dzieci poznają różne faktury liści (miękkie liście czyśćca, czy szorstkie mikołajka). W ogrodzie przewidziano ciekawostki przyrodnicze, np. gruszę wierzbolistną, dzięki której można zobaczyć słynne „gruszki na wierzbie”. Ścieżki ogrodowe doprowadzą nas także do miejsc odpoczynku (altany ogrodowe), do kuźni, koła młyńskiego, a także
do amfiteatru i stawu wraz ze strumieniem. Oferta Centrum to także warsztaty i wydarzenia kulturalne. Najważniejszymi wydarzeniami są: Dziecięce Spotkania z Komiksem, Bajkowy Dzień Teatru, Międzynarodowy Festiwal Kultury Dziecięcej, Spotkania Rodzinne „Rodzina
to siła”, Zjazd Postaci Bajkowych i Książka od Mikołaja oraz konkursy „Podróże Koziołka”, Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny „Wszystkie Dzieci Świata”, „Moja ulubiona postać bajkowa”. Grupy odwiedzające Centrum mogą także wziąć udział w warsztatach animacyjnych oraz zobaczyć film w Kinie Szkatułka.

Misja, wizja i cele strategiczne
Misję działań zespołu ECB zawiera przesłanie „Ucząc bawimy, bawiąc uczymy”. Poprzez swoje działania ECB wspiera rozwój kapitału ludzkiego, kultury dziecięcej i młodzieżowej, edukację kreatywną, zasoby lokalne i ponadregionalne. Centrum Bajki w planie rozwoju zakłada realizację następujących celów strategicznych:
1.Innowacyjny ośrodek kultury dziecięcej i młodzieżowej, edukacji kreatywnej i inicjatyw twórczych o randze regionalnej, krajowej i międzynarodowej.
2.Instytucja umiejętnie łącząca misję publiczną z rozwijaniem dochodów własnych, bez obniżania jakości oferty programowej.
3.Unikalny produkt turystyczny.

Strategia rozwoju ECB do roku 2020 zakłada wdrożenie innowacyjnej oferty programowej
|w obszarach: kultura dziecięca i młodzieżowa, kultura czasu wolnego, turystyka kulturowa. Cele strategiczne zostaną osiągnięte m.in. poprzez:
•	realizację II etapu rozwoju ECB, którym jest budowa Parku Edukacyjnego „Akademia Bajki”,
•	rozwój programu Wystawy „Bajkowy Świat”, wykorzystanie marki wystawy
do rozwoju alternatywnych form programowych,
•	projekty/działania rozwijające rolę ECB jako ośrodka kultury dziecięcej o wymiarze ogólnopolskim i międzynarodowym,
•	rozwiniętą ofertę programową w dziedzinie kultury fizycznej dzieci, młodzieży
i rodzin.

Park Edukacyjny „Akademia Bajki” doprecyzowanie wytycznych zawartych w pkt. 5.3 i 5.4 Regulaminu

Park w swojej misji ma odwoływać się do istoty bajki, baśni i legendy polskiej. Planowany jest scenariusz, program funkcjonalno-użytkowy Parku, ścieżki tematyczne na różnych poziomach terenu, kawiarenka, linia programowa atrakcyjna dla odbiorcy familijnego, a także młodzieży i seniorów. ECB i Park powinny być ze sobą fizycznie i treściowo połączone np. most, kładka, przejście podziemne etc. Park Edukacyjny „Akademia Bajki” będzie uwzględniał konteksty kulturowe i aspekty związane z ponadczasowymi wartościami zawartymi w bajce, baśni, legendzie, komiksie, filmie, teatrze, fotografii, rzeźbie i innych dziedzinach kultury, sztuki
i estetyki. W Parku będą zastosowane nowe technologie, multimedia, formy mechaniczne, mechatroniczne i inne. Atrakcyjność Parku odzwierciedlać będzie również jego dostępność
w różnych porach roku. Scenariusz będzie uwzględniał rozwiązania, które zapewnią całoroczną funkcjonalność Parku.
Park Edukacyjny „Akademia Bajki” jest swoistą odpowiedzią na potrzeby odwiedzających: turystów i odbiorców kultury. Dotychczasowa formuła Europejskiego Centrum Bajki
i wystawy multimedialnej i interaktywnej „Bajkowy Świat” sprawdzają się znakomicie,
ale wymagają stałego rozwoju, aktualizacji, wprowadzania innowacji. Park pozwoli przyjąć
o wiele więcej gości ok. 2000 osób dziennie a nie jak do tej pory 600 osób dziennie. Interdyscyplinarny program funkcjonalny realizowany w plenerze pozwoli na rozszerzenie targetu. Park działający spójnie z ECB i Pacanowem ma szansę stać się platformą wymiany doświadczeń dla dzieci, młodzieży, twórców, artystów i amatorów. 
Podstawowe założenia scenariusza:
•	przekazanie odwiedzającym przesłania płynącego z bajek i baśni,
•	zaproponowana koncepcja ma „przemawiać” językiem uniwersalnym, zrozumiałym dla wszystkich, niezależnie od kultury i narodowości,
•	stworzenie unikalnego programu edukacyjno-kulturalnego o wyjątkowej atrakcyjności na skalę międzynarodową,
•	Park Edukacyjny powinien pełnić funkcję edukacyjną dla każdego niezależnie
od przedziału wiekowego – dorosłych, dzieci, młodzieży, w tym zwłaszcza studiującej kierunki filologiczne, przyrodnicze i architekturę krajobrazu,
•	stworzenie oferty dotyczącej spędzania wolnego czasu wykorzystując najnowsze technologie multimedialne i osiągnięcia technik z zastosowaniem interesujących
i nowatorskich metod edukacji dzieci, młodzieży i dorosłych,
•	Park powinien być alternatywą równoważną do ekspozycji ECB, miejscem gdzie turyści mogą spędzić czas przed lub po jej zwiedzaniu,
•	Park powinien posiadać również ofertę rozrywkową, która uzupełni funkcje edukacyjne planowanego założenia oraz istniejącego ogrodu znajdującego się bezpośrednio przy istniejącym budynku Europejskiego Centrum Bajki,
•	Park powinien zawierać ogród edukacji ekologicznej (z ogródkiem warzywnym, sadem owocowym, kompostownikiem etc.) oraz zagrodę ze zwierzętami domowymi w części zlokalizowanej przy ulicy Słupskiej, utrzymanej w charakterze zagrody wiejskiej regionu świętokrzyskiego (nadnidziańskiego),
•	na terenie Parku Edukacyjnego powinien znaleźć się park linowy, ze ścieżkami
o różnej trudności, umożliwiającymi zabawę odbiorcy w każdym wieku
i w każdym stopniu sprawności, czarodziejski labirynt z ruchomymi ścianami, bajkowa dżungla, jaskinia i przystań Pana Maluśkiewicza miejsce z funkcjami edukacji astrologicznej, obiekty drobnej gastronomii, elementy małej architektury oraz przyrządy do gier i zabaw,
•	na terenie Parku Edukacyjnego należy zaplanować przestrzeń na spotkania dzieci, młodzieży, dorosłych, koncerty muzyki, wieczory czytania bajek itd.,
•	dostępność Parku w różnych porach roku, zapewnienie całorocznego funkcjonowania przynajmniej niektórych atrakcji parku (zakłada się że ok. 50 proc. w okresie jesienno – zimowym, a 100 proc. w pozostałym okresie), scenariusz powinien przewidywać pory dnia, dobrą i złą pogodę, 
•	cała oferta programowa Parku Edukacyjnego powinna być dostępna
dla niepełnosprawnych użytkowników.
•	W projekcie, oprócz budynku, którego wymagania funkcjonalno-użytkowe zostały szczegółowo opisane w ZAŁĄCZNIKU_B.2. należy uwzględnić także strefę hotelową na 6-8 miejsc noclegowych. W tym celu wykorzystać można istniejący budynek przy ul. Słupskiej. [Comment by Wojciech Gwizdak (wg), 2015-04-20: Dopisano punkt dot. miejsc noclegowych.]

WYKORZYSTANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII
Zamawiający planuje wykorzystanie nowoczesnych technologii do budowy obiektów edukacyjno-kulturalnych jak i w obszarze infrastruktury Parku Edukacyjnego (budynki, ścieżki edukacyjne, stanowiska i instalacje). Technologie powinny:
a)	uatrakcyjniać przekaz edukacyjno-kulturalny oraz przystosowywać sposób przekazu do otaczającego dziś świata (interaktywa manualne, multimedia pasywne, multimedia interaktywne itp.),
b)	promować ekologię poprzez zastosowane technologie oraz ich atrakcyjną prezentację wplecioną w ogólny przekaz edukacyjno-kulturalny Parku (ogrzewanie i oświetlenie budynku biurowego i inwentarskiego, oświetlenie parku, zasilanie instalacji multimedialnych i interaktywów niemultimedialnych itp.),
c)	być zróżnicowane – należy w sposób kreatywny i właściwy do charakteru zwiedzających (głównie dzieci) zaproponować wykorzystanie różnych (niekoniecznie komputerowych) technologii dla stworzenia atrakcyjnych obiektów na terenie Parku.
Zastosowanie technologii powinno mieć jednak rolę służebną w stosunku do scenariusza i koncepcji Parku. Nie mogą dominować ani stanowić atrakcję „samą w sobie”.Nowoczesne obiekty edukacyjno-kulturalne wykorzystujące nowoczesne technologie powinny charakteryzować się cechami:
a)	podporządkowanie ogólnej idei scenariusza Parku Edukacyjnego,
b)	atrakcyjność formy, która zachęci do eksploracji treści prezentowanej przez obiekt,
c)	łączenie wartości edukacyjnych z zabawą,
d)	sposób obsługi (prostota) właściwa i odpowiednio atrakcyjna dla dzieci,
e)	duża odporność zarówno techniczna (trwałość) jak i funkcjonalna (logika eksploracji odporna na zaskakujące sposoby użytkowania) właściwa dla przeważającej grupy zwiedzających – dzieci,
f)	zastosowanie rozwiązań ekologicznych (zasilanie, materiały, wykorzystanie siły mięśni) oraz promowanie ekologii poprzez formę obiektu (edukacja – ekologia),
g)	odporność na warunki atmosferyczne zgodnie z założeniami ogólnymi (obiekty na terenie otwartym, co najmniej 50% obiektów dostępna zimą) – opady, temperatura, wysoka jasność, pył,
h)	ułatwienia dla osób niepełnosprawnych (ruchowe, niedosłyszący, niedowidzący),
możliwość zaimplementowania wielu języków zarówno w warstwie tekstu jak i audio.

Instalacje infrastruktury użytkowej powinny charakteryzować się cechami:
a)	ekologia – ogrzewanie, zasilanie, oświetlenie i inne instalacje powinny uwzględniać i promować najnowsze osiągnięcia ekologiczne,
b)	edukacja o ekologii – ukazanie zastosowanych rozwiązań w atrakcyjnej formie niosącej walory edukacyjne (schematy i modele instalacji, możliwość oglądania instalacji i zrozumienia zasad ich działania, prezentowanie korzyści ekologicznych),
c)	 dostosowanie do użytku przez osoby o różnym stopniu i rodzaju niepełnosprawności.

Przykładowe zastosowania technologii przedstawione poniżej powinny być traktowane jako ogólne wskazówki przybliżające spojrzenie Zamawiającego na ich wykorzystanie a nie jako ścisłe wymagania, które muszą być ujęte w pracach konkursowych. Zamawiający oczekuje kreatywnych pomysłów w tym obszarze, które powinny rozwijać przestawione oczekiwania.
Obiekty Parku Edukacyjnego (przykłady):
a)	kioski multimedialne informacyjne
•	interaktywne, ekran dotykowy
•	dostosowane do niepełnosprawnych
•	zmienna wysokość – ruchowe
•	generator języka miganego – słuchowe
•	grafika, klawiatura dla niedowidzących, TTS (text to speach)
•	zewnętrzne odporne na warunki atmosferyczne
b)	kino pod chmurką
•	projekcje filmów (ekran, para wodna, obiekty scenografii)
•	projekcje 3D edukacyjne (mapping 3D)
•	funkcjonalne przy wysokiej jasności otoczenia (słoneczny dzień) jak i w ciemności (wieczór)
c)	jaskinia 3D
•	kosmos – planetarium
•	edukacja 3D
d)	stanowiska multimedialne zewnętrzne
•	klasyczne technologie dotykowe zabudowane dla ochrony przed warunkami atmosferycznymi
•	manipulatory bezdotykowe (IR, detektory ruchu itp.)
•	sterownie głosem, rozpoznawanie zwiedzającego, interakcja
e)	stanowiska interaktywne niemultimedialne
•	elementy mechaniczne bez zasilania elektrycznego
•	stanowiska bez monitorów, z elementami ruchomymi
•	zasilanie siłą mięśni
f)	multimedia pasywne
•	wyświetlanie na elementach scenografii i przyrody
•	wywoływane obecnością zwiedzającego lub logiką danej opowieści
•	synchronizacja z innymi obiektami Parku i/lub działaniami zwiedzających
g)	ekologia
•	zasilanie z ogniw fotowoltaicznych
•	zasilanie siłą mięśni zwiedzającego
Instalacje infrastruktury budynków (przykłady):
a)	ogrzewanie – instalacje energooszczędne – np.: pompa ciepła, rekuperacja
•	model systemu objaśniający poszczególne etapy i zasady wytwarzania i odzysku ciepła
•	wizualizacja na modelu w małej skali lub multimedialna – zasada działania i korzyści ekologiczne
•	w budynku głównym
b)	zasilanie – ogniwa fotowoltaiczne, siła mięśni dla obiektów ekspozycji jako wspomaganie pozyskiwania energii
•	model objaśniający
•	wizualizacja multimedialna – zasada działania i korzyści ekologiczne
•	w budynku głównym
c)	inne instalacje podobnie
stanowisko interaktywne prezentujące korzyści ekologiczne w atrakcyjnej formie
Założenia uzupełniające:
•	inspiracja twórczością Kornela Makuszyńskiego oraz bajkami, w szczególności polskimi, celem przybliżenia literatury dziecięcej i zaprezentowania bohaterów
i przesłań jakie niosą ze sobą bajki i baśnie; możliwe jest też zaprojektowanie poszczególnych części kompleksu, jako wyodrębnionych ogrodów, przenikających się nawzajem,
•	wykorzystanie  elementów scenografii, muzyczne, interaktywne, multimedialne, itp., czyli wszelkie możliwe, którymi można oddziaływać w celu przybliżenia literatury dziecięcej i płynących z niej przesłań i morałów,
•	stworzona koncepcja powinna przyczynić się do pozytywnego przeobrażenia Pacanowa i regionu i wzmocnienia jego marki jako „bajkowej krainy”,
•	pomysły, rozwiązania techniczne i ich trwałość powinny odpowiadać randze~~-~~ europejskiej instytucji kultury,
•	opracowanie i włączenie w program zwiedzania Interaktywną Ścieżkę
Multimedialną umożliwiającą zwiedzanie i odczytywanie nowych treści
z wykorzystaniem urządzeń typu tablet czy smartfon.

Tworząc koncepcję Parku Edukacyjnego „Akademia Bajki” należy zwrócić szczególną uwagę na przywołane konteksty kulturowe i aspekty związane z ponadczasowymi wartościami zawartymi w bajce, baśni, legendzie, komiksie, filmie, teatrze, fotografii, rzeźbie i innych dziedzinach kultury, sztuki i estetyki uwzględniając zastosowanie również nowych technologii, multimediów, form mechanicznych i mechatronicznych i innych dostępnych technologii w celu osiągnięcia zakładanych rezultatów. 
Ze względu na edukacyjny charakter założenia, powinno ono w najwyższym stopniu wykazywać charakter partycypacyjny i performatywny przy jednoczesnej próbie zachowania potencjału językowego utworów baśniowych oraz bajek i innych gatunków literackich skierowanych do dzieci. Należy pamiętać o intermedialnym zapleczu, na którym powinna wspierać się koncepcja takiego rodzaju przedsięwzięcia – w projekcie należy uwzględnić zastosowanie różnych mediów od filmu przez teatr/performance po działania
z wykorzystaniem Internetu. 

Problematyka elementów wystawienniczych Parku Edukacyjnego „Akademia Bajki”.

Projektowana przestrzeń parkowa powinna przemawiać do użytkownika w różnym wieku, na różnych płaszczyznach:
•	poprzez symbolikę zawartą w bajkach i baśniach, odnoszącą się do wartości ogólnoludzkich, stanowiących dorobek kultury europejskiej;
•	poprzez wartości humanistyczne,
•	poprzez stworzenie atmosfery urzeczywistnionych dziecięcych marzeń, świata fantazji;
•	poprzez odkrywanie piękna polskiej literatury dziecięcej; 
•	poprzez estetykę i harmonijne połączenie elementów kulturowych i przyrodniczych.

Park Edukacyjny powinien wpisywać się w krajobraz Pacanowa, budować tożsamość miejsca.

Wskazówki Zamawiającego odnośnie opracowania scenariusza:
1.	Opracowanie spójnej i różnorodnej koncepcji ideowej parku, która znalazłaby przełożenie na różne media może wspomóc powołanie zespołu badawczy złożonego np. ze specjalistów reprezentujących różne dziedziny badań nad kulturą, sztuką
i antropologią w tym kuratorów, którzy opracowaliby szczegółową koncepcję ekspozycyjną odnosząc się jednocześnie do zagadnienia działań kulturalnych
i artystycznych w przestrzeni publicznej. Zespół badawczo-kuratorski stanowiłby rodzaj tzw. think-tanku pozostającego w stałym kontakcie z osobami odpowiedzialnymi za realizację koncepcji na płaszczyźnie technicznej.
2.	Zamawiający w 2010 zrealizował projekt pt. Architektura Krajobrazu czynnikiem kształtowania kultury miejsca”. Do udziału w projekcie zostali zaproszeni architekci krajobrazu, studenci z SGGW w Warszawie, uczniowie Liceum Plastycznego
w Kielcach i gimnazjaliści z gminy Pacanów. W wyniku kilkumiesięcznej pracy młodzieży z architektami krajobrazu powstała koncepcja Parku Bajki „Akademia Bajki”. Makieta stworzona przez młodzież wraz z opracowaniem dostępna w siedzibie Zamawiającego. 
Raport dostępny http://www.stolica-bajek.pl/doc/Raport_Architektura.pdf
3.	W opinii Zamawiającego opracowanie merytorycznego a jednocześnie unikatowego scenariusza Parku Bajki, który ma stanowić kolejny etap rozwoju Europejskiego Centrum Bajki będzie możliwe po zwiedzeniu Wystawy Bajkowy Świat oraz terenu inwestycyjnego, i osobistym spotkaniu z Zamawiającym. Zamawiający zaproponuje 3 terminy spotkań z Projektantami.

Wersja z dnia 20.04.2015 r.
Strona  z